Μαρ 03 2014

Τι είναι το Σχιστολιθικό αέριο

18η συνεδρίαση της επιτροπής – 24 Απριλίου 2013

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

της επιτροπής «Περιβάλλον, κλιματική αλλαγή και ενέργεια»EE

Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΧΙΣΤΟΛΙΘΙΚΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΚΑΙ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΠΑΓΕΣ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ

(ΜΗ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟΙ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ)

Εισηγητής: ο κ. Brian Meaney (IE/EA)

Συμβούλιο της Κομητείας του Clare και Περιφερειακή Αρχή του Mid-West

_____________

Το παρόν έγγραφο θα εξεταστεί κατά τη συνεδρίαση της επιτροπής «Περιβάλλον, κλιματική αλλαγή και ενέργεια» που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες την …Τετάρτη 24 Απριλίου 2013 και ώρα 11.00.

ΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΣΤΑΛΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΣΤΙΣ 26 ΜΑΡΤΙΟΥ 2013

Τι είναι το σχιστολιθικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο και το συμπαγές φυσικό αέριο και το έγκλειστο πετρέλαιο (μη συμβατικοί υδρογονάνθρακες)

Σχιστολιθικό φυσικό αέριο: Αυτό το είδος αερίου αποθηκεύεται σε λεπτόκοκκα ιζηματογενή πετρώματα, τα οποία αποτελούνται από πολύ μικρά στρώματα. Χάρη σε αυτήν την πολυστρωματική δομή, οι σχιστολιθικοί σχηματισμοί έχουν εξαιρετικά χαμηλή διαπερατότητα.

Συμπαγές φυσικό αέριο: Αυτό το είδος αερίου βρίσκεται αποθηκευμένο σε ασβεστολιθικούς και ψαμμιτικούς σχηματισμούς χαμηλής πορώδους υφής και χαμηλού επιπέδου διαπερατότητας. Τα χαρακτηριστικά αυτά δεν επιτρέπουν τη διαφυγή του αερίου από τα πετρώδη στρώματα.

(Οι παραπάνω όροι μπορούν να χρησιμοποιηθούν επίσης για να περιγράψουν το αέριο φλέβας άνθρακα, δηλαδή το αέριο μεθανίου που εξορύσσεται από αβαθή στρώματα άνθρακα.)

Σχιστολιθικό πετρέλαιο: Πρόκειται για μη συμβατικό πετρέλαιο το οποίο ανακτάται με την επεξεργασία βραχωδών σχιστολιθικών σχηματισμών μικρού βάθους που περιέχουν πετρέλαιο. Στην Ευρώπη, κοιτάσματα σχιστολιθικού πετρελαίου υπάρχουν κυρίως στην Εσθονία, τη Σουηδία και τη Γερμανία. Το σχιστολιθικό πετρέλαιο πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο εξορυκτικής δραστηριότητας προτού υποβληθεί σε επεξεργασία, μπορεί, ωστόσο, και να υποβληθεί σε απευθείας καύση σε υψικαμίνους.

Έγκλειστο πετρέλαιο: Αυτό το είδος πετρελαίου περιέχεται σε βραχώδεις και σχιστολιθικούς σχηματισμούς χαμηλής σχετικά πορώδους υφής και διαπερατότητας και εξορύσσεται με τον ίδιο τρόπο όπως το συμπαγές φυσικό αέριο.

Πισσούχες άμμοι/Πετρελαιοφόροι αμμόλιθοι: Ο όρος αυτός περιγράφεται μόνο για λόγους πληροφόρησης, δεδομένου ότι, στην Ευρώπη, δεν έχουν εντοπιστεί σημαντικά κοιτάσματα αυτού του μη συμβατικού υδρογονάνθρακα. Ωστόσο, επί του παρόντος, οι καναδικές αρχές εφαρμόζουν μια πολιτική εξόρυξης πετρελαίου από πισσούχες άμμους – γνωστές επίσης ως πετρελαιοφόροι αμμόλιθοι – στις δυτικές επαρχίες του Καναδά, στις οποίες πιστεύεται ότι βρίσκονται τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου μετά τη Σαουδική Αραβία. Οι Καναδοί ασκούν πιέσεις για να αποσυρθούν οι προτεινόμενες τροπολογίες στην οδηγία της ΕΕ για την ποιότητα των καυσίμων, σύμφωνα με τις οποίες, το μη συμβατικό πετρέλαιο θα χαρακτηριζόταν κατά 20% περισσότερο ρυπογόνο απ’ ό,τι οι συμβατικές πηγές.

Η υδραυλική ρωγμάτωση στο προσκήνιο

Η υδραυλική ρωγμάτωση, η οποία αναπτύχθηκε αρχικά το 1940, αποτελεί μια αποτελεσματική και ευρύτατα διαδεδομένη τεχνολογία για εγκαταστάσεις αποθήκευσης χαμηλής διαπερατότητας. Όταν η διαπερατότητα των πετρωμάτων είναι εξαιρετικά χαμηλή, όπως στην περίπτωση του σχιστολιθικού φυσικού αερίου ή του έγκλειστου πετρελαίου, συχνά απαιτείται ο συνδυασμός οριζόντιων φρεάτων και υδραυλικής ρωγμάτωσης, ούτως ώστε να επιτευχθούν εμπορικά προσοδοφόρα επίπεδα παραγωγής. (Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας – ΔΟΕ)

Στη διεργασία εξόρυξης φυσικού αερίου από σχιστολιθικά πετρώματα, πρώτο στάδιο αποτελεί η κάθετη γεώτρηση έως ότου επιτευχθεί το σχιστολιθικό στρώμα, το οποίο, κατά κανόνα, βρίσκεται 2-3 χιλιόμετρα ή και περισσότερο κάτω από την επιφάνεια. Στη συνέχεια, η γεώτρηση συνεχίζεται στον οριζόντιο άξονα, ο οποίος εκτείνεται στο ένα χιλιόμετρο ή και παραπάνω από τον κάθετο άξονα, ενώ τα κάθετα και τα οριζόντια τμήματα της γεώτρησης επενδύονται κατόπιν με χαλύβδινο περίβλημα, το οποίο τσιμεντώνεται επί τόπου. Έπειτα, η οριζόντια επέκταση του περιβλήματος διατρυπάται με τη χρήση εκρηκτικών υλών, και, στη συνέχεια, ακολουθεί η έγχυση νερού, που περιέχει άμμο και πρόσθετες χημικές ουσίες, με πολύ υψηλή πίεση μέσα στο φρέαρ. Το νερό έρχεται σε επαφή με το σχιστολιθικό στρώμα μέσω των σχισμών, δημιουργώντας μια σειρά μικρών ρωγμών στο πέτρωμα (εξού και ο όρο «ρωγμάτωση»)· οι κόκκοι άμμου που περιέχονται στο νερό συγκρατούν ανοικτές τις ρωγμές, ενώ οι χημικές ουσίες διευκολύνουν την εξόρυξη φυσικού αερίου από τον σχιστόλιθο. Το υπερπεπιεσμένο ύδωρ επιστρέφει στην επιφάνεια όταν, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ρωγμάτωσης, ελευθερωθεί η πίεση εντός του φρέατος. Τότε, το φρέαρ ξεκινά την έκλυση φυσικού αερίου.

Για την προετοιμασία μίας και μόνο τοποθεσίας παραγωγής, μπορεί να χρειαστούν έως και 25 στάδια ρωγμάτωσης (ανά οριζόντιο φρέαρ), καθένα από τα οποία απαιτεί την έγχυση περισσότερων από 1,6 εκατομμυρίων λίτρων νερού – η συνολική ποσότητα του απαιτούμενου ύδατος μπορεί να υπερβεί τα 38 εκατομμύρια λίτρα, προτού το φρέαρ καταστεί πλήρως λειτουργικό. Ένα μέρος του νερού που διοχετεύτηκε επιστρέφει στην επιφάνεια και είναι μολυσμένο με χημικές ουσίες που χρησιμοποιήθηκαν για τη ρωγμάτωση, καθώς και άλλα υλικά που απορρόφησε από τον σχιστολιθικό σχηματισμό.

Για να επιτευχθεί η πλήρης εκμετάλλευση ενός σχηματισμού σχιστολιθικού φυσικού αερίου πρέπει να διανοιχθούν με γεώτρηση και να εγκατασταθούν πολλαπλές κεφαλές φρεάτων.

Κοιτάσματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη

Μέχρι σήμερα, η εξόρυξη σχιστολιθικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη είναι περιορισμένη και, επί του παρόντος, δεν υφίσταται εμπορική παραγωγή. Η Αρχή Ενεργειακών Πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών εκτιμά ότι οι τεχνικά απολήψιμοι πόροι σχιστολιθικού φυσικού αερίου ανέρχονται περίπου σε 18 τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Συγκριτικά, το κοίτασμα φυσικού αερίου του «Λεβιαθάν» (Leviathan), το οποίο συνιστά το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στη Μεσόγειο που ανακαλύφθηκε το 2010, υπολογίζεται ότι περιέχει 600 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου. (Αυτό ανέρχεται σε λίγο πάνω από το ήμισυ του ενός τρισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων).

Τεκμηρίωση αναφοράς και πληροφορίες σχετικά με την υδραυλική ρωγμάτωση, καθώς και τις θέσεις της ΕΕ όσον αφορά την υδραυλική ρωγμάτωση

Πρέπει να σημειωθεί ότι, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα διαθέσιμα συγκεκριμένα δεδομένα σχετικά με την υδραυλική ρωγμάτωση είναι απειροελάχιστα, καθότι αποτελεί μια σχετικά νέα δραστηριότητα στην Ευρώπη. Η πλειοψηφία των δεδομένων βασίζεται σε στοιχεία των ΗΠΑ. Στο διαδίκτυο, οι αναγνώστες μπορούν να ανατρέξουν σε αντικρουόμενες αναφορές και σε πλήθος ιστοτόπων όπου περιγράφονται αποκλίνουσες προοπτικές.

Οι δραστηριότητες των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων

Στο πρόγραμμα εργασίας της για το 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να δημοσιεύσει έκθεση με θέμα «Πλαίσιο αξιολόγησης στους τομείς του περιβάλλοντος, του κλίματος και της ενέργειας, ώστε να καταστεί δυνατή η ασφαλής και χωρίς κινδύνους εξόρυξη μη συμβατικών υδρογονανθράκων». Στην Πράσινη Βίβλο σχετικά με ένα πλαίσιο για τις πολιτικές για το κλίμα και την ενέργεια με ορίζοντα το 2030 αναγνωρίζεται η ανάγκη να αναλυθεί το θέμα της μελλοντικής εξερεύνησης εγχώριων συμβατικών και μη συμβατικών πηγών φυσικού αερίου στην επικράτεια της ΕΕ, ούτως ώστε να προωθηθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Ενέργεια 2020 – Μια στρατηγική για ανταγωνιστική, αειφόρο και ασφαλή ενέργεια

Μολονότι στην ανακοίνωση αυτή δεν περιέχεται καμία άμεση αναφορά στο σχιστολιθικό φυσικό αέριο, με την προτεινόμενη στρατηγική αναζητούνται μέσα για την «παροχή προσιτών αλλά ανταποκρινόμενων στο κόστος και αξιόπιστων προμηθειών στους καταναλωτές». Επιπλέον, σύμφωνα με την εν λόγω στρατηγική, οι παραγωγοί ενέργειας ευθύνονται για την προστασία των ευρωπαίων πολιτών από τους κινδύνους που συνεπάγεται η παραγωγή και μεταφορά ενέργειας.

Ενεργειακός χάρτης πορείας για το 2050

Στον Ενεργειακό χάρτη πορείας για το 2050 προσδιορίζεται ότι το φυσικό αέριο θα είναι καίριας σημασίας για το μετασχηματισμό του ενεργειακού συστήματος συμβάλλοντος στη μείωση των εκπομπών, ενώ υπογραμμίζεται ότι το σχιστολιθικό φυσικό αέριο και άλλα μη συμβατικά ορυκτά καύσιμα αποτελούν πλέον δυνητικά σημαντικές νέες πηγές εφοδιασμού.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δημοσιεύσει τρεις μελέτες που εκπονήθηκαν από εξωτερικούς συμβούλους:

  • Έκθεση για το μη συμβατικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη (Ιανουάριος 2012)
  •   Climate impact of potential shale gas production in the EU (Κλιματικές επιπτώσεις της ενδεχόμενης παραγωγής σχιστολιθικού φυσικού αερίου στην ΕΕ) (Σεπτέμβριος 2012)
  • Support to the identification of potential risks for the environment and human health arising from hydrocarbons operations involving hydraulic fracturing in Europe (Στήριξη για τον εντοπισμό δυνητικών κινδύνων για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία εξαιτίας των δραστηριοτήτων εξόρυξης υδρογονανθράκων μέσω της υδραυλικής ρωγμάτωσης (Σεπτέμβριος 2012)

Τον Σεπτέμβριο του 2012, το ΚΚΕρ (Κοινό Κέντρο Ερευνών – η εσωτερική επιστημονική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) δημοσίευσε μια έκθεση σχετικά με το σχιστολιθικό φυσικό αέριο. Στη μελέτη αυτή, υπογραμμίζεται ότι, στην περίπτωση του καλύτερου σεναρίου, η μελλοντική παραγωγή σχιστολιθικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα μπορούσε να συμβάλει στη διατήρηση της εξάρτησης της ΕΕ από εξαγωγές ενέργειας σε ποσοστό περίπου 60% επί του συνόλου των ενεργειακών της αναγκών. Ωστόσο, στην εν λόγω μελέτη, αναδεικνύονται επίσης η ορισμένες φορές σημαντική αβεβαιότητα που επικρατεί όσον αφορά τον όγκο του απολήψιμου φυσικού αερίου, τις τεχνολογικές εξελίξεις, τη δημόσια αποδοχή, καθώς και την πρόσβαση σε εκτάσεις γης και σε αγορές.

Τον Μάρτιο του 2013, το Κοινό Κέντρων Ερευνών (ΚΚΕρ) δημιούργησε μια Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την εκμετάλλευση σχιστολιθικού φυσικού αερίου (European Platform for Shale Gas Development).

Για την περαιτέρω ενημέρωση των μελών, τον Δεκέμβριο του 2011, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε καθοδηγητικό σημείωμα σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας ΕΠΕ (οδηγία για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον) σε σχέδια που συνδέονται με την εξερεύνηση και την εκμετάλλευση μη συμβατικών υδρογονανθράκων. Σε αυτήν την οδηγία και στη νομική εκτίμηση ορίζεται ότι η ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ εφαρμόζεται στις πρακτικές που απαιτούνται για την εξερεύνηση και την παραγωγή μη συμβατικού φυσικού αερίου.

Πρόσφατα, πραγματοποιήθηκε ανοικτή διαβούλευση με θέμα τα μη συμβατικά ορυκτά καύσιμα στην Ευρώπη, η οποία ολοκληρώθηκε στις 23 Μαρτίου 2013. Η Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος θα διοργανώσει στις 22 Απριλίου 2013 εκδήλωση των ενδιαφερόμενων φορέων.

Στις 18 και στις 19 Σεπτεμβρίου 2012 η Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (ITRE) και η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (ENVI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υιοθέτησαν δύο εκθέσεις πρωτοβουλίας.

Εκτός αυτού, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διοργάνωσε πολλά εργαστήρια:

  • Δημόσια ακρόαση της Επιτροπής ITRE με θέμα «Προοπτικές του σχιστολιθικού φυσικού αερίου στην ΕΕ» στις 5 Οκτωβρίου 2011
  • Εργαστήριο της Επιτροπής ENVI με θέμα την εξόρυξη σχιστολιθικού φυσικού αερίου και έκλειστου πετρελαίου στις 28 Φεβρουαρίου 2012
  • Εργαστήριο της Επιτροπής Αναφορών (PETI) με θέμα The exploration and exploitation of shale gas in the European Union and its impact on the environment and the energy policy, from the perspective of petitions received (Η εξερεύνηση και η εκμετάλλευση του σχιστολιθικού φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι επιπτώσεις τους στο περιβάλλον και στην ενεργειακή πολιτική, από τη σκοπιά των αναφορών που ελήφθησαν).

Παλαιότερες γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής των Περιφερειών

Στο σημείο 40 της γνωμοδότησης με θέμα «Ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές: σημαντικός παράγοντας στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας», η οποία υιοθετήθηκε τον Φεβρουάριο του 2013 επισημαίνεται (CDR2182-2012_00_00_TRA_AC):

40.       [Η Επιτροπή των Περιφερειών] φρονεί ότι ο στόχος της ανάπτυξης συστημάτων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές δεν πρέπει να αφεθεί στα μεμονωμένα κράτη μέλη. Η ανάπτυξη αυτή επιβάλλεται για την επίτευξη των στόχων της πολιτικής για το κλίμα, την προώθηση των σύγχρονων τεχνολογιών και τη βελτίωση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας, με την ανεξαρτητοποίηση της Ευρώπης από τους εξωτερικούς προμηθευτές ενέργειας. Ο κοινός, πανευρωπαϊκός αυτός στόχος θα πρέπει να υλοποιηθεί από όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης με την ανάληψη κοινής και συντονισμένης δράσης· ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να διατηρηθεί κατά νου η δυνατότητα της μετάβασης προς ποσοστό 100% ΑΠΕ και να διασφαλιστεί ότι οι «αντισυμβατικές» ή άλλες μορφές ενέργειας –οι οποίες ενδέχεται να εμφανίζονται ως εναλλακτικές λύσεις, χωρίς ωστόσο να είναι ανανεώσιμες και, ως εκ τούτου, βιώσιμες και χωρίς να αντικαθιστούν τα συμβατικά ορυκτά καύσιμα– δεν θα αποσπάσουν ούτε την προσοχή ούτε τους πόρους που χρειάζονται για την απαιτούμενη μετάβαση προς τις ΑΠΕ.

Σε πολλές γνωμοδοτήσεις της, συμπεριλαμβανομένης της προαναφερόμενης, η ΕτΠ έχει ταχθεί υπέρ της περαιτέρω ανάπτυξης των διαθέσιμων ανανεώσιμων πόρων της αιολικής ενέργειας στην Ευρώπη. Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι η αυξανόμενη χρήση της αιολικής ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς την παράλληλη ανάπτυξη σταθμών υδροηλεκτρικής ενέργειας, συνεπάγεται μεγαλύτερη εξάρτηση από την εφεδρική δυναμικότητα παραγωγής φυσικού αερίου προκειμένου να αντισταθμιστούν η διαλείπουσα εισροή ηλεκτρικής ενέργειας από τις ανεμογεννήτριες και οι διακυμάνσεις στη ζήτηση της ενέργειας.

Συνέπειες για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές

Η διαδικασία της υδραυλικής ρωγμάτωσης για την εξόρυξη μη συμβατικών υδρογονανθράκων αποτελεί μια εντατική δραστηριότητα, η οποία, στην Ευρώπη, ρυθμίζεται γενικά από τα κράτη μέλη και τις εθνικές αρχές, που έχουν επίσης την αρμοδιότητα χορήγησης αδειών. Ο ρόλος των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην εξερεύνηση και την εκμετάλλευση αυτού του τύπου υδρογονανθράκων διαφέρει μεταξύ των κρατών μελών. Για παράδειγμα, στην περίπτωση του σχιστολιθικού φυσικού αερίου, οι εμπειρίες ποικίλλουν: Στις Κάτω Χώρες, οι αυτοδιοικητικές αρχές αντιτάχθηκαν στα σχέδια δοκιμαστικών φρεάτων, ωστόσο, η εθνική κυβέρνηση επέτρεψε τις γεωτρήσεις. Στην Ιρλανδία, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές δεν μπορούν καν να διαδραματίσουν τον κανονικό τους ρόλο στη διαδικασία χορήγησης αδειών για θέματα χωροταξικού σχεδιασμού, δεδομένου ότι οι κατασκευαστές των έργων πολύ πιθανόν να προσφύγουν στην εθνική διαδικασία χωροταξικού σχεδιασμού, ούτως ώστε να παρακάμψουν τις τοπικές αρχές. Αντίθετα, τα γερμανικά ομόσπονδα κρατίδια έχουν μεγαλύτερες εξουσίες από τον ομοσπονδιακό κράτος.

Υπάρχουν, εντούτοις, ορισμένοι τομείς αρμοδιότητας κοινοί για πολλές τοπικές και περιφερειακές αρχές σε ολόκληρη την ΕΕ:

  • Χωροταξικός σχεδιασμός: Οι τοπικές άδειες χωροταξικού σχεδιασμού και οι συναφείς προϋποθέσεις όσον αφορά τα κατασκευαστικά πρότυπα χορηγούνται από τις τοπικές πολεοδομικές αρχές σε συνεργασία με τις τοπικές/περιφερειακές περιβαλλοντικές υπηρεσίες. Το χωροταξικό καθεστώς έχει σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να ρυθμίζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που συνδέονται με τις οπτικές οχλήσεις, την κυκλοφορία, τον θόρυβο, την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, τη ρύπανση, κλπ. Ως εκ τούτου, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές μπορούν, μεταξύ άλλων, να καθορίσουν περιορισμένες ώρες λειτουργίας των εργοταξίων, μέγιστο αριθμό μετακινήσεων των οχημάτων, προδιαγραφές όσον αφορά την περίφραξη, τα συστήματα θωράκισης και την κατασκευή προστατευτικών τοίχων από μπετόν, καθώς και το είδος και το πεδίο εφαρμογής του περιβαλλοντικού ελέγχου.
  •  Χορήγηση αδειών: Επιπλέον, προτού προβούν στην κατασκευή φρεάτων σχιστολιθικού φυσικού αερίου, οι εταιρείες πρέπει να λάβουν τις σχετικές άδειες από τις εθνικές ή/και τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές. Στην Πολωνία, λόγου χάρη, απαιτείται η χορήγηση άδειας για γεωγολογικές εργασίες, κατασκευαστικές δραστηριότητες, διαχείριση των αποβλήτων, καθώς και για τις εκπομπές αερίων.
  • Εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων: Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές συμμετέχουν στην εκπόνηση της εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχετικά με την εκμετάλλευση του σχιστολιθικού φυσικού αερίου. Ανάλογα με τα πορίσματα της περιβαλλοντικής εκτίμησης, οι αυτοδιοικητικές αρχές μπορούν να αποφασίσουν αναφορικά με τη χορήγηση των σχετικών αδειών.
  • Διαβούλευση: Για την έκδοση των αποφάσεών τους, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές μπορούν να διεξάγουν διαβουλεύσεις μεταξύ τους, καθώς και με τις εθνικές αρχές.
  • Νομοθετική εξουσία: Ανάλογα με τη εκάστοτε εθνική νομοθεσία, ορισμένες τοπικές και περιφερειακές αρχές διαθέτουν την εξουσία να επιβάλλουν ορισμένους κανόνες. Για παράδειγμα, τα γερμανικά ομόσπονδα κρατίδια δύνανται να εγκρίνουν ειδικές κανονιστικές διατάξεις, οι οποίες διαφέρουν από την ομοσπονδιακή νομοθεσία. Στην περίπτωση του σχιστολιθικού φυσικού αερίου, αυτό ισχύει για τους τομείς της προστασίας της φύσης, της χρήσης της γης και της διαχείρισης των υδάτων.

Ορισμένα σημαντικά θέματα για τις τοπικές αρχές

Τοπικές και περιφερειακές αρχές: η εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και η εκτίμηση επικινδυνότητας είναι απολύτως απαραίτητες για κάθε εγκατάσταση υδραυλικής ρωγμάτωσης

Για να αξιολογηθεί σαφώς ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος των δραστηριοτήτων εξόρυξης σχιστολιθικού φυσικού αερίου, χρειάζεται τόσο η εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων όσο και η εκτίμηση επικινδυνότητας για κάθε διεργασία ρωγμάτωσης. Αυτό μπορεί να συμβάλλει στην ιεράρχηση των κινδύνων και στην περισσότερο αναλογική διαχείρισή τους, στην οποία θα συμμετέχουν οι τοπικές αρχές.

Βασικές εκτιμήσεις

Μια ζωτική συμβολή της οδηγίας ΕΠΕ (οδηγία για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον) από τη σκοπιά των τοπικών και των περιφερειακών αρχών θα αποτελέσει η ανεξάρτητα επαληθεύσιμη αξιολόγηση των υφιστάμενων περιβαλλοντικών συνθηκών στις περιοχές όπου προτείνεται η υδραυλική ρωγμάτωση. Αυτή η καθοριστική αξιολόγηση θα πρέπει να εστιασθεί στις υφιστάμενες συνθήκες σε ό,τι αφορά την ανθρώπινη υγεία. Επίσης, πρέπει να καθοριστούν τα επίπεδα των υπόγειων και των επιφανειακών υδάτων, καθώς και η ποιότητα αυτών των υδάτινων συστημάτων. Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην επικρατούσα ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στα σεισμολογικά δεδομένα, καθώς και σε άλλες εκτιμήσεις σχετικά με τη χλωρίδα και την πανίδα.

Χωροταξικός σχεδιασμός

Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές θα απαιτήσουν τη θέσπιση τεκμηριωμένων κανονιστικών διατάξεων αναφορικά με την γεωγραφική εγγύτητα των εγκαταστάσεων υδραυλικής ρωγμάτωσης και εξόρυξης φυσικού αερίου σε κατοικημένες περιοχές και χώρους εργασίας, σε σχολεία, σε τοποθεσίες φυσικού κάλλους και σε προστατευόμενες περιοχές. Η αξιολόγηση και η ικανότητα των οδικών και άλλων υποδομών να στηρίξουν τις δραστηριότητες που συνδέονται με την εξόρυξη σχιστολιθικού φυσικού αερίου θα πρέπει να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές.

Πυρασφάλεια

Ποιος είναι ο ρόλος, οι αρμοδιότητες και οι πρόσθετες ευθύνες που θα πρέπει να αναλάβουν οι πυροσβετικές υπηρεσίες των τοπικών αρχών;

Ύδατα

Σε πολλές περιπτώσεις, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές είναι οι αρμόδιες για τη διαχείριση των υδάτων αρχές· συνεπώς, χρειάζονται τη θέσπιση διατάξεων που θα εξασφαλίζουν ότι η κατασκευή και λειτουργία των φρεάτων μέσω γεωτρήσεων και των λεκανών συγκράτησης ομβρίων υδάτων δεν έχουν καμία επίπτωση στους γειτονικούς υδροφόρους ορίζοντες, οι οποίοι, συχνά, αποτελούν σημαντική πηγή πόσιμου νερού για τους τοπικούς κατοίκους και για την τοπική και την περιφερειακή υδροδότηση αγροτικών περιοχών.

Κρίνεται σκόπιμο να καθοριστούν οι επιπτώσεις της εκτεταμένης χρήσης ύδατος που απαιτείται για την υδραυλική ρωγμάτωση στους υδροφόρους ορίζοντες και τα υφιστάμενα αποθέματα νερού.

Ένα μικρό μέρος του μολυσμένου ύδατος που επιστρέφει στην επιφάνεια ανακυκλώνεται και επανεισάγεται στο φρέαρ με σκοπό να διευκολυνθούν ορισμένα στάδια της διαδικασίας «ρωγμάτωσης». Ωστόσο, ένα μεγαλύτερο ακόμη τμήμα αποθηκεύεται προσωρινά επί τόπου σε στεγανές λεκάνες συγκράτησης των υδάτων για ενδεχόμενη μεταγενέστερη μεταφορά (συνήθως με φορτηγά οχήματα) σε συμβατικούς σταθμούς βιολογικού καθαρισμού. Πρέπει να δοθεί ξεχωριστή προσοχή, ώστε να προστατευτούν από τη ρύπανση τα υπόγεια ύδατα και να διαφυλαχθούν από ενδεχόμενες διαρροές από τις λεκάνες συγκράτησης των υδάτων. Εκτός αυτού, οι εγκαταστάσεις όπου εν τέλει μεταφέρεται το μολυσμένο νερό, ενδεχομένως να μην είναι κατάλληλα προετοιμασμένες ώστε να διαχειριστούν τις προκλήσεις που συνεπάγεται η ασυνήθιστη χημική σύσταση των συγκεκριμένων υδάτων· για παράδειγμα, οι τυπικές εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού δεν διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό για την επεξεργασία των χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στην υδραυλική ρωγμάτωση. Επίσης, τα ραδιενεργά υλικά που ενδεχομένως περιέχονται στα γεωλογικά στρώματα του φρέατος μπορούν να μεταφερθούν στα υδάτινα συστήματα όπου διοχετεύονται τα επεξεργασμένα λύματα, γεγονός που συνεπάγεται πρόσθετα προβλήματα και κόστος για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές.

Διαφάνεια και γνωστοποίηση των χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται

Θα πρέπει να θεσπιστεί η υποχρέωση ενημέρωσης των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, καθώς και του κοινού σχετικά με τη χημική σύσταση και τη συγκέντρωση των υγρών ρωγμάτωσης.

Εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου

Οι απρόσεκτες γεωτρήσεις και η παραγωγή από «φρέατα υδραυλικής ρωγμάτωσης» έχουν ως αποτέλεσμα τη διαφυγή εκπομπών μεθανίου από τον υποκείμενο σχιστόλιθο. Αυτές οι εξ αμελείας διαρροές μεθανίου ενδέχεται να υπεραντισταθμίσουν τα πλεονεκτήματα που επιτυγχάνονται από την άλλη πλευρά, χάρη στη μείωση των εκπομπών CO2 λόγω της αντικατάστασης των άλλων καυσίμων με φυσικό αέριο. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές θα χρειαστούν σαφή καθοδήγηση ως προς αυτό το θέμα, διότι τα στοιχεία που υπάρχουν είναι πολύ αντικρουόμενα. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές συμμετέχουν πολύ ενεργά στην παρακολούθηση, τη μέτρηση και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στις λειτουργικές ζώνες τους, μέσω των οργανισμών ενέργειας που χρηματοδοτούν, και θα χρειαστούν ακριβή στοιχεία..

Εγκατάλειψη των φρεάτων

Όταν τα φρέατα σχιστολιθικού ή συμπαγούς φυσικού αερίου εξαντληθούν, πρέπει να αποφράσσονται με προσοχή, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα αποτελέσουν πηγή ρύπανσης των υπόγειων και των επιφανειακών υδάτινων συστημάτων. Σε τέτοιες περιπτώσεις σε άλλες εξορυκτικές βιομηχανίες, όταν έπαψαν να υπάρχουν οι εταιρείες που επιδίδονταν σε αυτές τις δραστηριότητες, οι τοπικές αρχές έμειναν μόνες τους να αντιμετωπίσουν τις δεξαμενές αποβλήτων και τις τοξικές χημικές ουσίες που περιείχαν, χωρίς πόρους για παρακολούθηση και αποκατάσταση. Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές θα χρειαστούν ρεαλιστικές δεσμεύσεις όσον αφορά τη χρηματοδότηση και τους πόρους.

Οικονομικός και κοινωνικός αντίκτυπος

Υποστηρίζεται από ορισμένους ότι οι δραστηριότητες υδραυλικής ρωγμάτωσης θα δημιουργήσουν απασχόληση στις ζώνες των τοπικών αρχών, με περαιτέρω οφέλη στις ροές των εσόδων τους. Το διττό αυτό όφελος μπορεί να δημιουργήσει κάποιες προσωρινές πληθυσμιακές και βιομηχανικές κινήσεις. Σε ποιον βαθμό μπορούν να ωφεληθούν άμεσα οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές και ο πληθυσμός τους;

Παρακαλώ τα μέλη να εξετάσουν τα θέματα που θίγονται σε αυτό το έγγραφο, να καταλάβουν ότι δεν πρόκειται για εξαντλητική αποτίμηση της τοπικής και περιφερειακής οπτικής και να εκφράσουν τη γνώμη τους για τα ζητήματα που έχουν σημασία για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές.

_____________

Αρέσει σε %d bloggers: