Μαΐ 21 2014

Ελληνικός καφές

Στην ελληνική επικράτεια, ο καφές κάνει την εμφάνισή του κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης, καθώς και αυτοί της Βορείου Ελλάδος, είναι οι πρώτοι που υιοθετούν την κατανάλωση του καφέ και τη μετατρέπουν σε αγαπημένη συνήθεια.
Με την πάροδο των ετών, ο καφές κερδίζει την αγάπη όλο και περισσότερων Ελλήνων. Παράλληλα, όλο και περισσότερες μελέτες υποστηρίζουν, ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ μπορεί και συνεισφέρει ευεργετικά στον ανθρώπινο οργανισμό.

Οι σημαντικότερες και βιβλιογραφικά περισσότερο τεκμηριωμένες δράσεις του καφέ στον ανθρώπινο οργανισμό σχετίζονται με τις θετικές του επιδράσεις στις νοητικές και συναισθηματικές λειτουργίες του εγκεφάλου. Η καφεΐνη, ένα από τα πιο πολυσυζητημένα συστατικά του καφέ, φαίνεται πως αποτελεί ένα ήπιο διεγερτικό του νευρικού συστήματος και σε μέτριες ποσότητες μπορεί να βελτιώσει τη μνήμη. Η κατανάλωση καφεΐνης αυξάνει την ενέργεια και την εγρήγορση πυροδοτώντας την έκκριση νευροδιαβιβαστών στο αίμα, όπως της νοραδρεναλίνης και της ντοπαμίνης. Παράλληλα μελέτες δείχνουν ότι ο καφές βελτιώνει τη διάθεση, τη μνήμη, την προσοχή, ενώ μειώνει το αίσθημα της κόπωσης. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη καφεΐνης για του ενήλικες φτάνει τα 400mg. Η περιεκτικότητα του ελληνικού καφέ σε καφεΐνη, δεδομένου ότι μεγάλο μέρος της βρίσκεται στο ίζημα που δημιουργείται κατά την παρασκευή του, είναι περίπου 40mg ανά φλιτζανάκι.

Ο καφές αποτελεί ένα από τα πιο πλούσια ροφήματα σε αντιοξειδωτικά. Έρευνα των Fukushima Y et al, 2009 έδειξε ότι ο καφές, σε σύγκριση με άλλα πλούσια σε πολυφαινόλες ροφήματα, όπως το κρασί για παράδειγμα, έχει την υψηλότερη περιεκτικότητα. Μία παλιότερη μελέτη σε Νορβηγούς ενήλικες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο καφές αποτελούσε την κυριότερη πηγή αντιοξειδωτικών. Με κύρια αντιοξειδωτικά: το χλωρογενικό οξύ, το καφεϊκό οξύ και τις μελανοϊδίνες, ο ελληνικός καφές, με το ένα φλιτζανάκι να παρέχει περίπου 150mg, μπορεί να αποτελέσει μία εξαιρετική πηγή αντιοξειδωτικών και να προστατεύσει τον ανθρώπινο οργανισμό από τις ελεύθερες ρίζες που προκαλούν βλάβες στους ιστούς και είναι υπεύθυνες για την γήρανση.

Επιπλέον, το θερμιδικό περιεχόμενο του ελληνικού καφέ είναι σχεδόν μηδενικό. Οι κόκκοι του έχουν πολύ μικρή περιεκτικότητα σε συστατικά που περιέχουν θερμίδες όπως υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπη. Κατά τη διάρκεια του καβουρντίσματος, τα συστατικά αυτά μετατρέπονται σε ενώσεις που δεν αποδίδουν θερμίδες. Επιπλέον, πολλά από αυτά βρίσκονται στο ίζημα του ελληνικού καφέ, αποτέλεσμα: το ένα φλιτζανάκι αποδίδει λιγότερο από 1kcal. Αν κάποιος λοιπόν καταναλώνει ελληνικό καφέ χωρίς την προσθήκη ζάχαρης ή γάλακτος δεν επιβαρύνει καθόλου τη θερμιδική του πρόσληψη. Αντίθετα, αν και τα δεδομένα είναι λίγα προς το παρόν, υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν ότι ο καφές μπορεί να δημιουργήσει ένα τέτοιο αίσθημα κορεσμού ώστε να οδηγήσει σε περιορισμό της τροφής και κατ’επέκταση μείωση της θερμιδικής πρόσληψης.

Μέχρι πρόσφατα η επιστημονική κοινότητα πίστευε ότι ο καφές είχε αρνητική επίδραση στο γαστρεντερικό σύστημα. Οι τελευταίες μελέτες ωστόσο, τείνουν να αναιρέσουν αυτόν τον ισχυρισμό καθώς δείχνουν ότι η μέση κατανάλωση καφέ δε σχετίζεται ούτε με τηγαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ούτε με έλκη ανωτέρου πεπτικού. Επιπροσθέτως, ο καφές φαίνεται να έχει ηπατοπροστατευτική δράση. Ερευνητικά δεδομένα υποστηρίζουν ότι μειώνει το κίνδυνο εμφάνισης κίρρωσης του ήπατος σε χρόνιους αλκοολικούς καθώς και τη θνητότητα από αλκοολική κίρρωση του ήπατος.

Αν και οι μελέτες για την Ελλάδα δεν είναι πολλές, παρ’ όλα αυτά, τα αποτελέσματα για τις ευεργετικές επιδράσεις του καφέ φαίνονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Ικαρία σε 485 υπερτασικούς ηλικιωμένους, έδειξε τη θετική επίδραση της μέτριας κατανάλωσης ελληνικού καφέ στην αορτική ελαστικότητα. Φάνηκε δηλαδή να βελτιώνει την ικανότητα των αρτηριών να κάμπτονται καλύτερα και να μην σκληραίνουν, ευνοώντας έτσι μια καλύτερη διαχείριση της πίεσής τους. Επιπλέον, μία παλιότερη ερευνητική προσπάθεια, που διεξήχθη σε νησιά της Μεσογείου, συνδέει και αυτή τη μέτρια κατανάλωση καφέ με οφέλη στον ανθρώπινο οργανισμό, αφού βρέθηκε, ότι μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη.

Ελληνικό Ίδρυμα Γαστρεντερολογίας & Διατροφής


Αρέσει σε %d bloggers: