Νοέ 08 2015

Τα μνημονία δουλεύουν για λογαριασμό ξενών πολυεθνικών στην Ελλάδα

Η «εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ» είναι το μέσο για την είσοδο νέων ή την εδραίωση υφιστάμενων ξένων πολυεθνικών στην Ελλάδα

newego_LARGE_t_420_54596411_type12713Τα καρτέλ πίσω απο τον πόλεμο της μπίρας

Περίεργες ζυμώσεις… στελεχών ξένων πολυεθνικών κολοσσών, που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας, με τις Βρυξέλλες αποκαλύπτει στο «Εθνος της Κυριακής» ανώτατο κυβερνητικό στέλεχος, με αφορμή την υπόθεση της μπίρας και την αύξηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης σε βάρος των ελληνικών ζυθοποιείων.

Μάλιστα, ο ίδιος κορυφαίος αξιωματούχος δείχνει τους εκπροσώπους της Κομισιόν στο κουαρτέτο των θεσμών ως υπερθεματιστές προώθησης διατάξεων που κατά διαβολική σύμπτωση ευνοούν τα συμφέροντα ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά κατέχοντας δεσπόζουσα θέση είτε με τη μορφή μονοπωλίου είτε ολιγοπωλίου.

«Τα κλιμάκια της ελληνικής πλευράς που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις με τους εκπροσώπους των θεσμών έχουν διαπιστώσει περίεργη εμμονή ως προς την εφαρμογή διατάξεων που πλήττουν τα συμφέροντα εγχώριων και μάλιστα μικρών επιχειρήσεων προς όφελος των ξένων μονοπωλίων», περιγράφει χαρακτηριστικά το ανώτατο στέλεχος της κυβέρνησης και συνεχίζει: «Αυτή την εικόνα μάς μεταφέρουν από τις συζητήσεις με τους θεσμούς και ιδίως όταν πρόκειται να θεσπιστεί αλλαγή που να αφορά τη λειτουργία της εγχώριας αγοράς».

Επιπλέον, η τροπολογία μπορεί να αποσύρθηκε, αλλά κοινοτικές πηγές αφήνουν ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο να ασκήσουν εκ νέου πιέσεις για την κατάθεσή της σε άλλο νομοσχέδιο.

Σε ό,τι αφορά την υπόθεση της μπίρας, η ίδια υψηλόβαθμη πηγή έχει πληροφορηθεί το έντονο λόμπινγκ που ασκούν στα γραφεία της Κομισιόν στελέχη βορειοευρωπαϊκών επιχειρηματικών ομίλων, προκειμένου να διαφυλάξουν τα συμφέροντά τους στην ελληνική αγορά. Με την επίκληση των διοικητικών εμποδίων υποδεικνύουν στους τεχνοκράτες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τις «μεταρρυθμίσεις» που πρέπει να γίνουν: «Τις βαφτίζουν διαρθρωτικές αλλαγές, οι οποίες όμως στην ουσία κρατούν κλειστές τις αγορές και πετούν εκτός τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις», σημειώνει στο «Εθνος της Κυριακής» ο ίδιος κορυφαίος κυβερνητικός αξιωματούχος.

Τους «φωτογραφίζουν»
Η τακτική αυτή, βέβαια, έχει καταγγελθεί εν πολλοίς και στη διάρκεια της θητείας της προηγούμενης κυβέρνησης ΝΔ – ΠΑΣΟΚ, όπου το μέσο για την είσοδο νέων ή την εδραίωση υφιστάμενων ξένων πολυεθνικών ήταν η λεγόμενη «εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ». Μέσα από αυτό το κείμενο, όπου καταγράφηκαν οι έρευνες που διεξήχθησαν σε κλάδους της ελληνικής οικονομίας, ναι μεν εντοπίστηκαν πραγματικές στρεβλώσεις, ωστόσο από την άλλη πλευρά έγιναν συστάσεις για αλλαγές που «φωτογραφίζουν» τα οφέλη συγκεκριμένων μονοπωλίων και ολιγοπωλίων. Στελέχη της αγοράς, ελληνικών επιχειρήσεων, υπενθυμίζουν στο «Εθνος της Κυριακής» πως οι λεγόμενες «εργαλειοθήκες του ΟΟΣΑ Νο. 1 και Νο. 2» συντάχθηκαν από ομάδες προσώπων που εκπροσωπούν εγχώριους ερευνητικούς φορείς, ντόπιες ανεξάρτητες εποπτικές Αρχές και συνδέσμους μεγάλων εταιρειών». Και διερωτώνται ποια ήταν τελικά η συμμετοχή των εμπειρογνωμόνων του ΟΟΣΑ.

Κάτι ανάλογο συνέβη και με την μπίρα, με τον ΕΦΚ να προτείνεται στο κείμενο της εργαλειοθήκης Νο. 2 του ΟΟΣΑ. Εκθεση, η οποία, σημειωτέον, ουδέποτε δόθηκε στη δημοσιότητα, όπως έγινε με την προηγούμενη μελέτη του Οργανισμού. Οπως περιγράφει ιδιοκτήτης μικρής ζυθοποιίας «για τη σύνταξη της δεύτερης εργαλειοθήκης δεν ζητήθηκε ποτέ η γνώμη των μικρών επιχειρήσεων. Οταν έφτασε στα χέρια μας διαπιστώσαμε λάθη, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τον κλάδο μας. Τα στοιχεία που επικαλείται είναι παλιά, είναι του 2012. Επίσης αναφέρεται στο κείμενό της πως η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην ΕΕ που δεν εφαρμόζει κλιμακωτό ΕΦΚ, όταν υπάρχουν επτά με οκτώ κράτη-μέλη που δεν πράττουν το ίδιο».

Το συμπέρασμα του ίδιου επιχειρηματία, που μιλά στο «Εθνος της Κυριακής» είναι: «Το άρθρο 52 που ήλθε στη Βουλή κρύβει μια παράξενη ιστορία. Είναι γραμμένη στην Ελλάδα από Έλληνες… Και τι εννοώ;», συνεχίζει: «Ο κλάδος της μπίρας στη χώρα μας ελέγχεται μονοπωλιακά και ολιγοπωλιακά. Στη νέα τάξη πραγμάτων που πάει να δημιουργηθεί στην Ελλάδα υπάρχει έννομο συμφέρον… Τα συγκεκριμένα μονοπώλια να συνεχίζουν να αρμέγουν την αγελάδα… να διατηρούν το τσιφλίκι τους…».

Οπως εξηγεί ο ιδιοκτήτης της μικρής ζυθοποιίας, «το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς συγκεντρώνεται σε δύο εταιρείες, οι οποίες έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με ξένες πολυεθνικές. Το ποσοστό τους είναι της τάξης του 86%. Ο κλιμακωτός ΕΦΚ που προτάθηκε αφορά μόνο τις ελληνικές εταιρείες που αντιπροσωπεύουν συνολικά το υπόλοιπο 14%. Ποσοστό το οποίο μοιράζονται 22 με 23 μικρές ζυθοποιίες».

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι ο ΕΦΚ ισχύει στο 100% για όσες ζυθοποιίες παράγουν άνω των 200.000 εκατόλιτρων ετησίως. Για εκείνες που είναι κάτω από αυτό το όριο πληρώνουν τον μισό φόρο. Η εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ θεωρεί ότι με τον τρόπο αυτό οι μικρές ζυθοποιίες έχουν συμφέρον να παραμένουν κάτω από τα 200.000 εκατόλιτρα. Πρότεινε λοιπόν κλιμακωτή διάρθρωση του ΕΦΚ.

Από 15.000 εκατόλιτρα
Ετσι η τροπολογία που έφτασε στη Βουλή διατηρούσε τον ΕΦΚ στο 50% του κανονικού μόνο για εκείνες τις ζυθοποιίες που η ετήσια παραγωγή τους δεν υπερβαίνει τα 15.000 εκατόλιτρα. Το όριο αυτό, να σημειωθεί, δεν το πιάνουν 20 μικρές ζυθοποιίες, ακόμη κι αν αθροιστεί η παραγωγή τους. Ο φόρος ανέβαινε στο 55% του κανονικού για την κλίμακα παραγωγής 15.000 έως 50.000 εκατόλιτρα, στο 60% για εκείνες που βρίσκονται στην κατηγορία των 50.000 έως 100.000 εκατόλιτρων και στο 75% για όσες έχουν ετήσια παραγωγή από 100.000 έως 200.000 εκατόλιτρα. Ουσιαστικά θίγονται δύο ζυθοποιίες που είναι στην τελευταία κλίμακα και τις οποίες μάλιστα το κείμενο της εργαλειοθήκης έδειχνε να τις εκμεταλλεύεται το σημερινό καθεστώς.

Από την άλλη μεριά οι υπόλοιπες 20 από το σύνολο των μικρών με τη σκάλα φορολόγησης που προτεινόταν δεν είχαν κανέναν λόγο και συμφέρον να μεγαλώσουν και να αναπτυχθούν. Ουσιαστικά έμεναν καθηλωμένες στη χαμηλή παραγωγή, με αποτέλεσμα οι μεγάλες πολυεθνικές που είναι άνω των 200.000 εκατόλιτρων -παράγουν άνω του 1 εκατομμυρίου εκατόλιτρων η καθεμία- παρέμειναν ακλόνητες. Οι δύο, δε, μικρές ζυθοποιίες που θα είχαν πια ΕΦΚ στο 75% του κανονικού θα διατηρούσαν και πάλι τη θέση τους σε αυτή την κλίμακα παραγωγής, αφήνοντας ανενόχλητους τους μεγάλους. Ομιλοι που βέβαια πληρώνουν το 100% του ΕΦΚ, αλλά λόγω της τεράστιας παραγωγής και των κερδών τους έχουν τα περιθώρια της κάλυψης.

Στο θέμα της μπίρας της ελληνικής αγοράς υπάρχει κι ένα ακόμη σοβαρό θέμα σε εκκρεμότητα και μάλιστα σε «ύποπτο βαθμό», όπως υποστηρίζει το ίδιο στέλεχος της μικρής ζυθοποιίας. Πρόκειται για την έρευνα που είχε ξεκινήσει αυτεπάγγελτα το 2005 η Επιτροπή Ανταγωνισμού για το κατά πόσο τηρούνται οι νόμοι περί ανταγωνισμού στον κλάδο της μπίρας. «Δέκα χρόνια μετά και η απόφαση δεν έχει εκδοθεί, ενώ οι εξηγήσεις που έδωσε μέσα στην εβδομάδα η Αρχή για τους λόγους καθυστέρησης της καθαρογραφής δεν μας πείθει», σημειώνει.

Ο «φάκελος» της έρευνας του κλάδου της μπίρας περιλαμβάνει περισσότερες από 8.000 σελίδες έγγραφου υλικού που είναι προϊόν των ελέγχων, των μαρτυριών, των υπομνημάτων κ.λπ.

Η έρευνα της ανεξάρτητης διοικητικής Αρχής ξεκίνησε το 2005.

Το 2006 η δεύτερη σε μερίδιο από τις δύο μεγάλες πολυεθνικές ζυθοποιίες κατήγγειλε την πρώτη για παράνομες πρακτικές που έχουν ως αποτέλεσμα να πετούν τους ανταγωνιστές της εκτός αγοράς. Η Επιτροπή ξεκίνησε τις έρευνες και με απόφασή της συνένωσε τις δύο υποθέσεις, δηλαδή την αυτεπάγγελτη έρευνα και την καταγγελία. Η μεγάλη εταιρεία του κλάδου προσέφυγε στα δικαστήρια και πήρε το 2009 απόφαση με την οποία απαγορευόταν στην Επιτροπή Ανταγωνισμού όχι μόνο να μην ασχοληθεί με την καταγγελία, αλλά ούτε και με τη δική της έρευνα. Η δικομαχία κράτησε μέχρι το 2012, οπότε το ΣτΕ δικαίωσε την ανεξάρτητη διοικητική Αρχή για την απόφαση της συνεκδίκασης των δύο υποθέσεων της μπίρας.

Εισήγηση
Στις 20 Δεκεμβρίου του 2013 η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Επιτροπής εξέδωσε εισήγηση σύμφωνα με την οποία διαπιστώνει σοβαρές παραβάσεις του νόμου από τον πρώτο πολυεθνικό παίκτη. Ειδικότερα, αποδίδονται στην εταιρεία «πρακτικές οι οποίες ανάγονται στην επιβολή όρων αποκλειστικής προμήθειας, ιδίως σε αλυσίδες λιανικής και σημεία επιτόπιας κατανάλωσης, με τη χορήγηση σημαντικών χρηματικών και άλλων παροχών στους πελάτες της υπό όρους αποκλειστικότητας/περιορισμού του εφοδιασμού από ανταγωνιστές της, καθώς και στην επιβολή εκπτώσεων πίστης και στόχων πωλήσεων». Επίσης, αποδίδονται στην ίδια επιχείρηση «πρακτικές προς χονδρεμπόρους, όπως η παροχή σε αυτούς σημαντικών οικονομικών κινήτρων με τον όρο περιορισμού του εφοδιασμού τους από ανταγωνιστές, προνομιακών όρων πίστωσης για αποθεματοποίηση, η άσκηση πίεσης στους χονδρεμπόρους για διακοπή της διακίνησης ανταγωνιστικών σημάτων, κ.ά.».

Η ακροαματική διαδικασία αλλά και η τελική απόφαση ολοκληρώθηκαν στις 19 Σεπτεμβρίου του 2014. Και απομένει η καθαρογραφή της απόφασης. Ωστόσο, η Επιτροπή Ανταγωνισμού, σύμφωνα με ανακοίνωση της εταιρείας, δεν κατάφερε σε σύντομο διάστημα να ολοκληρώσει τη διαδικασία, καθώς αποχώρησαν δύο από τους τέσσερις εισηγητές, η τρίτη εισηγήτρια λείπει με άδεια μητρότητας και έχει απομείνει ένας εισηγητής που είναι επιφορτισμένος τόσο με τη γραφή της απόφασης όσο και με άλλες υποθέσεις. Στο τελικό στάδιο επιστρατεύτηκαν ακόμη και ο ίδιος ο πρόεδρος της Αρχής ώστε να εκδοθεί και επίσημα η απόφαση.

Σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, αυτή θα ανακοινωθεί μέσα στον Νοέμβριο και θα ξεπερνά τις 500 σελίδες.

Πέραν αυτού του γεγονότος, στον «πόλεμο» της μπίρας υπάρχει κι άλλη μία διάσταση. Αν η απόφαση είναι καταδικαστική σε βάρος της μεγάλης πολυεθνικής, τότε οι μικροί ζυθοποιοί εξετάζουν το ενδεχόμενο, με βάση πρόσφατη κοινοτική οδηγία, να κινηθούν δικαστικά εναντίον της, διεκδικώντας χρηματικές αποζημιώσεις.

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΟΛΩΝΑΣ via ethnos.gr




Αρέσει σε %d bloggers: